28 november 2013 - Groningen - Symposium

25th Anniversary Symposium - The Canadian Arctic
Centrum voor Canadese Studies + Arctisch Centrum
9.15 u t/m 12.00 u. Van Swinderenhuis: Glazen Zaal open: 9.00 u.
Oude Boteringestraat 19 - 9712 GC Groningen.
Aanmelding voor dit symposium is niet nodig. poolsymposium.nl 
Sprekers:
Jeanette den Toonder, Director Centre for Canadian Studies: Welcome.
Peter Jordan, director: Introduction to the Arctic Centre University of Groniningen;Maarten Loonen, University of Groningen (Arctic Centre): “Biological Studies on the Hudson Bay Lowlands near Churchill Manitoba";
David Sproule, Canada’s Ambassador to Norway: “How Canada and the Arctic Council are Supporting Arctic Research”;
Gerlis Fugmann, Director Association for Polar Early Career Scientists (APECS): "Regional Dynamics and Bottom-Up Economic Development in Nunavik and Nunatsiavut".

Gordon Robertson, former deputy Minister of Northern Affairs and National Resources and Commissioner of the Northwest Territories, 1953-1963:

"While the claim of Norway ... was settled in an agreement in 1930 recognizing Canadian sovereignty over the Sverdrup Islands, the Norwegian government specified that its recognition in no way implied approval of the so-called sector principle".

Uit: Ship of Wood and Men of Iron. Gerard Kenney, blz. xiv. 
Geplaatst: 20.11.2013

Nederlands onderzoek op Spitsbergen.

Op 15 september 2013 (Nederland 2 VPRO/NTR) stond de uitzending van Labyrint in het teken van het Arctisch Centrum in Groningen. Onder andere met een reportage over het onderzoek aan brandganzen door Dr. Maarten Loonen in Ny-Aalesund op Spitsbergen. Met zijn team ontving hij vorig jaar de Labyrint publieksprijs. Door het ringen van ganzen, het onderzoeken van grassprietjes, het tellen van ganzeneieren en het observeren van burgemeesters (meeuwen), brengt hij het Arctische ecosysteem in kaart. Loonen en zijn medeonderzoekers dragen zo bij aan het in kaart brengen van klimaatverandering en bijbehorende verschuivingen in het ecosysteem. Verder een gesprek met prof. Dr. Louwrens Hacquebord over geopolitiek en de rol van wetenschap binnen de politiek rondom deze speciale locatie Spitsbergen. www.wbpolar.nl
http://www.poolstation.nl
www.wetenschap24.nl

31 okt +1 nov 2013 - Den Haag - APECS BeNeLux + NPP symposium

31 Oktober 2013 - 2^nd APECS BeNeLux Symposium- Den Haag

APECS Netherlands is hosting the 2^nd APECS BeNeLux Symposium, an open science event for any early-career researchers or mentors. apecsnetherlands/home

1 november 2013 - NPP symposium 2013 - Den Haag
Polar science and policy: a happy marriage?
De Nederlandse Poolcommissie van NWO organiseert op het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag een Symposium van het Nederlands Polair Programma (NPP). www.nwo.nl 

Tijdens het symposium zal de focus liggen op de relevantie voor beleidsmakers en bedrijfsleven van Nederlands poolonderzoek.
Belangrijke vragen die zullen worden besproken zijn: 

• In hoeverre beïnvloedt Nederlands poolonderzoek de Arctische Raad en de Antarctische Consultatieve bijeenkomsten?
• Hoe kan de relatie tussen Nederlandse poolonderzoekers en Nederlandse polaire beleidsmakers worden verbeterd?
• Hoe relevant is Nederlands poolonderzoek voor het bedrijfsleven?

Het programma bestaat uit een aantal lezingen en een discussieforum.
Er zal aandacht worden geschonken aan de volgende beleidsgestuurde financieringsronde die NWO in 2014 gepland heeft.

Groningen wint Labyrint Publieksprijs

Op 24 oktober 2012 heeft het Team Over-levende Noordpool met 2.719 stemmen de Labyrint Publieksprijs gewonnen. Niet eerder waren er zoveel stemmen uitgebracht: totaal 6.443.
Dr. Maarten Loonen reageerde: ‘Ik ben hartstikke blij, de publieksprijs is heel speciaal. We hebben genoten van alle aandacht die we nu al hebben en dat gaan we uitbouwen.’ Door de publieksprijs staat SEES centraal in een uitzending van wetenschappelijk TV-Programma Labyrint later in het seizoen.
Het Team iSPEX  is de winnaar van de Academische Jaarprijs en de daarbij behorende 100.000 euro.
Team Over-levende Noordpool gaat op reis naar Spitsbergen en wil het prijzengeld gebruiken om studenten en kunstenaars mee te nemen, om op die manier het verhaal van de Noordpool te verspreiden onder een breed publiek. www.sees.nl  www.wetenschap24 labyrint

Tot 24 oktober 2012 - Academische Jaarprijs - Stem voor SEES!

Tot 24 oktober 2012 heeft u de tijd om een stem uit te brengen op één van de drie genomineerden voor de Academische Jaarprijs, waaronder het project SEES van het Arctisch Centrum van de Universiteit Groningen.

Als project SEES zou winnen, dan wordt wellicht een bijzondere wetenschappelijke onderzoeksreis mogelijk naar Edgeoya, een van de eilanden ten oosten van Spitsbergen.

Breng uw stem uit op: Wetenschap24.nl en/of op Sees.nl
De Academische Jaarprijs is een wedstrijd om wetenschap zo leuk en interessant mogelijk naar een breed publiek te brengen. De inzet van de wedstrijd is € 100.000 om dit plan te verwezenlijken.

Het Arctisch centrum wil onderzoeken of planten en dieren op Edgeoya zich kunnen aanpassen aan de versnelde klimaatsverandering, onder andere door de nieuwe data te vergelijken met de data van eerder onderzoek op Edgeoya in de jaren ’70 van de vorige eeuw.

Door deze prijs te winnen, kan er veel meer doen, zoals 30 creatievelingen en 30 studenten meenemen op deze reis. De creatievelingen zullen de onvergetelijke ervaring op hun eigen manier op een breed publiek overdragen. Dit zal heel gevarieerd zijn: van journalistiek, fotografie en film tot aan schrijvers, dichters en schilders. Ook de 30 studenten zullen de boodschap op hun manier uitdragen via lezingen aan zeer verschillende doelgroepen: van basisscholen tot middelbare scholen en bejaardentehuizen.

29 oktober 2012 - Groningen - Imaka lezing

De milieucrisis aan het einde van het Perm: de rol van het Siberische vulkanisme.
Henk Visscher, emeritus hoogleraar Aardwetenschappen Universiteit Utrecht

Arctisch Centrum / Aweg 30 (ingang Herman Colleniusstraat) / 9718 CW Groningen.
19:30 uur (Let op! De deur gaat na dit tijdstip op slot).

Toegang: € 2,00 (inclusief koffie en thee).
Verreweg de meest ingrijpende milieucrisis die het leven op aarde ooit heeft moeten doorstaan vond plaats aan het einde van het Perm, ruim 250 miljoen jaar geleden. Deze crisis leidde tot een massaal uitsterven van zowel mariene als terrestrische organismen. Het verlies aan biodiversiteit was enorm en het duurde meer dan 4 miljoen jaar voordat complexe ecosystemen, zoals riffen en bossen, zich weer volledig hadden hersteld. De crisis viel samen met een periode van uitzonderlijk omvangrijk vulkanisme in Siberië. Het ligt dan ook voor de hand om vulkanische activiteit te beschouwen als de hoofdoorzaak van het ineenstorten van laat-Permische ecosystemen. Maar er bestaat nog geen eenduidig beeld van de wijze waarop het Siberische vulkanisme het milieu overal op aarde heeft kunnen beïnvloeden.

Arctisch zee-ijs smelt tot een nieuw laagterecord

Het zee-ijs in de Noordelijke IJszee krimpt hoogstwaarschijnlijk eind augustus 2012 tot een laagterecord. Dat voorspellen wetenschappers van het U.S. National Snow and Ice Data Center (NSIDC), University of Colorado aan de hand van satellietgegevens.

Deze zomer zou het ijs terugtrekken tot minder dan 4 miljoen vierkante kilometer, 'een ongekende laagte', aldus Scambos, hoofdonderzoeker bij het datacenter waar het ijs in het Noordpoolgebied en elders wordt gemonitord.

Het vorige record werd in 2007 gevestigd, toen het zee-ijs kromp tot 4,28 miljoen km². Dat was 23 procent lager dan een eerder record in 2005.

Als het zee-ijs record deze maand wordt gebroken, zou dat ongewoon vroeg in het seizoen zijn; in 2011 was het dieptepunt op 9 september. Het Antarctische zee-ijs trekt zich iedere zomer terug. Normaal gesproken vertraagt het smelten van het ijs in augustus, maar dit jaar is het versneld.

Volgens Scambos zijn dit duidelijke tekenen van klimaatverandering, gestimuleerd door menselijk gedrag, met name de uitstoot van het broeikasgas koolstofdioxide. 'Alles wijst in dezelfde richting: we hebben de aarde warmer gemaakt.'

Bron: Trouw (Reuters), 21 augustus 2012.

arctica 33 - Poolnacht van Groningen

De Poolnacht van Groningen werd gehouden van 15 november 2010 t/m 15 januari 2011.

Het was een initiatief van het Willem Barentsz Poolinstituut en C&N-Rijpma Projecten en werd ondersteund door het WWF, Blikveld en de KNNV Uitgeverij. Tijdens een groot scala aan activiteiten werd tevens het veertigjarig bestaan van het Arctisch Centrum (RUG) gevierd. Een kort verslag.
15-11 Op de opening werd veel aandacht besteed aan de activiteiten en mogelijkheden voor het Nederlandse bedrijfsleven bij de winning van gas op schiereiland Jamal in het Noordwesten van Siberië.
18-11 In Zwolle vond het uitgestelde seminar Van wie is de Noordpool? plaats, aangeboden door de Gemeente Groningen en gesteund door VNO-NCW Noord. Geert Greving van GasTerra, secretaris stichting Project Delta Group en voorzitter van de Rusland Groep van de Dutch Trade Board, sprak enthousiast over de mogelijkheden voor de Nederlandse industrie om op Jamal via zee gas te winnen. Volgens Greving kunnen Nederlandse ondernemers met hun innovaties de waterbange Russen goed helpen en kennis aandragen met betrekking tot permafrost. Er zouden bij Jamal alleen wat witte robben zitten (waarschijnlijk bedoelt hij jonge kleine zeehond). Tijdens zijn bezoek aan het gebied werden de oorspronkelijke bewoners, volgens Greving Indianen, er ook even bijgehaald. Die dronken bleken te zijn. Weinig respectvolle taal van de GasTerra-vertegenwoordiger en dat heb ik ook uitgesproken.

Vlnr: Groenlandse les door Ole Korneliussen op de Poolmarkt; Joyce Roodnat spreekt met Bernlef; Sacha Landkroon, huisdichter RUG.

24-11 Op een bijzondere Literaire Poolnacht waren onder leiding van Joyce Roodnat bijdragen te horen van J. Bernlef, Remco Ekkers, Sacha Landkroon, Lars Saabye Christensen (Noorwegen), Sami Ailo Gaup uit Noorwegen, Groenlander Ole Korneliussen (Qivittoq) uit Denemarken. Al dan niet gereisd, (tijdelijk) woonachtig of geboren in Arctisch gebied hadden allen het Arctisch gevoel in hun oeuvre verwerkt. Opvallend was dat de bewoners het wat minder warm en romantisch ervoeren dan de (niet) bezoekers van het Poolgebied.
In het Universiteitsmuseum, dat ook de collectie van het voormalige volkenkundig museum Gerardus van der Leeuw beheert, waren voorwerpen van poolreizigers te zien. Teleurstellend was de voor kinderen bedoelde quiz over Eskimo’s. Het in deze tijd in stand houden van een verkeerde beeldvorming en naamgeving van Inuit past een Universiteitsmuseum niet. Arctic Peoples Alert mocht van het museum geen reactie op haar opmerking ontvangen. Voor de deur stond een replica van de sloep van Willem Barentsz afkomstig van het museum 't Behouden Huys op Terschelling.
Naast de foto-expositie NomadsLife in Galerie Noorderlicht was er in het Noordelijke Scheepvaartmuseum de indrukwekkende foto-expositie Faces from the Scoresby Sund van Dr. Ko de Korte te zien. In 1973-75 fotografeerde hij de inwoners. Het is schokkend te ervaren hoeveel geportretteerden mensen inmiddels overleden bleken te zijn als gevolg van zelfmoord en ongevallen.

Replica sloep van Barentsz. Foto: Willemien Mensinga,
winnares Poolnacht fotocompititie.

14.01 Ter afsluiting vond het Poolnachtdebat plaats, voorafgaand door een seminar en een kinderdebat onder leiding van Prinses Laurentien, in het gebouw van de Gasunie: Economische exploitatie van het Noordpoolgebied: Botsende belangen?! Op het laatste moment was Leo van der Vlist (Nederlands Centrum voor Inheemse Volken) bereid gevonden om in mijn plaats wegens ziekte naar het seminar te gaan. In het onderdeel zelfbeschikking van inheemse volken versus externe belangen wees hij in het hol van de ijsbeer onder meer op de VN-Verklaring voor Inheemse Volken en de internationaal afgesproken ILO-Code of Conduct for Multinationals.

Tentoonstellingstekst Universiteitsmuseum;
Ingang Poolmarkt, A-kerk.

In zijn presentatie belichtte hij Artikel 3 van de VN-Verklaring. Dit artikel verklaart dat inheemse volken zelfbeschikkingsrecht hebben. Op grond hiervan hebben zij het recht om vrijelijk hun politieke status te bepalen en vrijelijk hun economische en culturele ontwikkeling na te streven. Belangen van inheemse volken botsen echter veelal met de belangen van de staat waarin zij leven maar ook met bedrijven die in hun gebieden gevestigd zijn. Inmiddels groeit er een consensus dat het recht van inspraak van de inheemse bevolking niet beperkt mag worden tot consultatie alleen. Er moet daarnaast een lokale toestemming zijn voor de toekenning van exploitatierecht. Dit wordt Free and Prior Informed Consent genoemd. Het principe van een dergelijke toestemming houdt in dat de inheemse bevolking op juiste wijze moet worden geïnformeerd over alle sociale en ecologische gevolgen van een exploitatie en de mogelijke alternatieven hiervan, voordat het project van start gaat. Op die manier zou er meer garantie moeten zijn dat de levenskwaliteit van de lokale bevolking er niet op achteruit gaat en dat zij op eerlijke wijze mee kan profiteren van de winsten op ontginning, aldus Leo van der Vlist. Onder leiding van Menno Bentveld vond het slotdebat plaats. In Zwolle sprak de GasTerra-vertegenwoordiger nog over Indianen. Tijdens het slotdebat werd eerst gesproken over Eskimo’s! Door correctie uit de zaal werd dat veranderd in Nenets. Hun leefwijze op de toendra is volgens GasTerra maar armoedig en voor hun ontwikkeling is urbanisatie een positieve ontwikkeling.

Vlnr: dir. Ammassalik Museum, Carl-Erik Holm met Ko de Korte; Poolnachtdebat; Jeroen Toirkens.